Jak czytać harmonogram odblokowań tokena?
Siema, siedzę od jakiegoś czasu w krypto i próbuję ogarnąć tokenomię paru nowych projektów, ale mam totalny mętlik w głowie. Chodzi mi konkretnie o to, jak czytać harmonogram odblokowań tokena. Wszędzie na X (Twitterze) i grupkach trąbią, że to mega ważna sprawa przed wejściem w jakiś świeży altcoin, żeby przypadkiem nie zostać dawcą kapitału dla wczesnych inwestorów czy funduszy VC. No i spoko, kumam ogólną ideę. Ale jak wchodzę na stronki typu TokenUnlocks czy dropstab, to widzę ścianę wykresów, jakieś cliffy, linear vesting i inne cuda.
Może mi ktoś wyłożyć na chłopski rozum, na co tu tak realnie patrzeć?
Zauważyłem, że czasem jest jeden potężny unlock raz na kwartał, a w innych projektach sypią nowymi tokenami po trochu dosłownie codziennie. Co jest w praktyce gorsze dla ceny? Jak widzę, że za tydzień uwalniają np. 10% całkowitej podaży, to znaczy że od razu będzie gigantyczny zrzut na giełdzie, czy zazwyczaj rynki to jakoś wyceniają z wyprzedzeniem? Chciałbym po prostu umieć sprawdzć taki harmonogram odblokowań tokena i w kilka minut wiedzieć, czy dany projekt to nie jest przypadkiem tykająca bomba inflacyjna.
Macie jakieś swoje red flagi, których szukacie w whitepaperach? Czy to, że team ma tokeny zablokowane na rok, a potem idzie to liniowo, to wciąż bezpieczny standard? Z góry dzięki za wszelkie tipy, bo strasznie mnie wkurza kupowanie w ciemno i modlenie się, żeby ktoś nie wywalił mi na głowę swoich darmowych bagów.
Zarabiaj na wzrostach i spadkach ⚡
Kontrakty z dźwignią, niskie prowizje i do 20 € za depozyt.
2 Odpowiedź
Siema, dobrze że o to pytasz, bo na tych unlockach poległo już wielu krypto januszy. Zrozumienie tego, jak uwalniane są coiny, to dosłownie podstawa, żeby nie zostać tzw. exit liquidity dla grubasów. Zróbmy to na chłopski rozum, żebyś wiedział jak czytać ten cały plan uwalniania podaży i nie osiwiał od tych wszystkich tabelek.
Zacznijmy od słowniczka. Cliff to po prostu twarda blokada. Przepaść. Okres, gdzie nikt z ekipy i inwestorów nie dostaje ani jednego tokena. Jak team ma rok cliffu, to przez rok od startu giełdowego siedzą o suchym pysku. Z kolei linear vesting to nic innego jak uwalnianie liniowe. Jak już ten ich cliff minie, to systematycznie kapie im na portfele np. po 1% miesięcznie przez kolejne dwa lata.
Pytasz co jest gorsze dla ceny – wielki zrzut raz na kwartał czy codzienne sypanie drobniakami. Prawda jest taka, że to mocno zależy od sentymentu, ale zazwyczaj te gigantyczne, jednorazowe zrzuty tokenów robią dużo większy gnój na wykresie. Jak nagle w jeden dzień zdejmują kłódkę z 10% całkowitej podaży, to fundusze VC często odpalają boty i walą z palca po rynkowych cenach, żeby błyskawicznie zabezpieczyć profity. Z kolei codzienna, liniowa inflacja zabija cenę powoli, niczym gotowanie żaby. Nie ma nagłej paniki, ale jak spojrzysz na wykres z perspektywy pół roku, to wygląda jak zjeżdżalnia.
Czy rynek to wycenia z wyprzedzeniem? W hossie bywa wręcz absurdalnie, bo ulica tak bardzo nastawia się na spadki przed dużym unlockiem i ładuje się w shorty, że market makerzy potrafią wyciągnąć cenę do góry, żeby ich zlikwidować (klasyczny short squeeze). Ale na nudnym rynku albo w bessie, wrzucenie nowych coinów do obiegu to niemal zawsze pewny bilet w dół.
Co do moich red flagów przy przeglądaniu whitepaperów i tokenomii. Największa tykająca bomba to projekt, gdzie inwestorzy prywatni mają odblokowane portfele w tym samym czasie co start handlu dla zwykłych ludzi, albo ledwie parę tygodni po nim. Oni kupowali ten papier za ułamki centów. Nawet jak cena po wejściu na giełdę zleci o 80%, to oni wciąż są na kosmicznym plusie i po prostu spuszczą ci swoje darmowe tokeny na głowę. Rok cliffu dla devów i potem 2-3 lata uwalniania podaży to dalej bardzo zdrowy standard. Jak widzę, że twórcy mogą upłynniać swoje łupy po 3 miesiącach, to od razu omijam takiego altcoina szerokim łukiem.
Żeby szybko i bezboleśnie ogarnąć haromonogram odblokowań tokena wbiegasz na TokenUnlocks, patrzysz jaki procent całego supply krąży już na rynku i sprawdzasz, kto zgarnia pule w najbliższym czasie. Jak inflacja to mniej niż 1-2% miesięcznie, to totalny luz. Jak leci zrzut powyżej 5% i to prosto do kieszeni wczesnych inwestorów – ewakuacja. Nie ma tu magii, czysta matematyka i chłodna głowa.
Zarabiaj na wzrostach i spadkach ⚡
Kontrakty z dźwignią, niskie prowizje i do 20 € za depozyt.
Zią, poprzednik ładnie ci rozpisał mechanikę tych zrzutów, ale ja dorzucę coś z zupełnie innej beczki, na czym sam się kiedyś grubo przejechałem. Wszyscy patrzą na te wykresy jak w obrazek, a zapominają o psychologii i o tym, co grubasy tak realnie robią z tymi coinami za kulisami.
Dla mnie największą pułapką przy debiutach jest myk zwany „low float, high FDV”. Projekt wypuszcza na start ledwie 2% czy 3% całej podaży. Market cap wydaje się malutki, ulica w to wbija bo projekt wygląda na „tani”, a tymczasem całkowita wycena (FDV) to już jakieś kosmiczne miliardy. Wtedy harmonogram odblokowań tokena to twoja jedyna polisa na życie. Bo te brakujące kilkadziesiąt procent w końcu trafi na rynek i rozwodni cenę do zera.
Druga sprawa, o której mało kto gada. Myślisz, że jak w kalendarzu widnieje potężny unlock dla VC, to oni punkt 12:00 wbijają na giełdę i po chamsku walą market sell? Bzdura. Często robią deale OTC (poza rynkiem). Sprzedają całe pakiety innym funduszom albo zaprzyjaźnionym wielorybom ze zniżką, żeby nie spuścić kursu na pysk na otwartym rynku.
Poza tym devowie to nie są idioci. Zauważ, co się często dzieje tuż przed tym, jak nadchodzi uwalnianie nowej puli. Nagle twórcy odpalają jakiś epicki program stakingowy z ogromnym APY albo rzucają super newsa z kosmosu. Po co? Żeby ulica zamroziła swoje tokeny, zablokowała podaż i stworzyła sztuczny popyt. Wtedy wczesne fundusze mogą powoli i bez przypału upłynniać swoje darmowe bagi, podczas gdy detaliści siedzą wpatrzeni w to, że farmią darmowe odsetki. Kiedy ulica orientuje się, że trzeba uciekać, jest już dawno po ptokach.
No i pamiętaj żeby spawdzać na co jest aktualnie hype. Prawda jest taka, że w krypto potężna narracja potrafi wciągnąć nosem każdą tokenomię. Widziałem już totalne shity z koszmarną inflacją, gdzie codziennie dosypywali góry coinów do obiegu, a cena i tak robiła x10, bo akurat był szał na sztuczną inteligencję. Z kolei mega solidne altcoiny, gdzie twórcy czekali rok na swoje tokeny, zdychały na dnie, bo projekt był po prostu nudny. Traktuj te unlocki jako dobry filtr ryzyka na gorsze czasy, a nie sztywną wyrocznię.
Zarabiaj na wzrostach i spadkach ⚡
Kontrakty z dźwignią, niskie prowizje i do 20 € za depozyt.
